Marzenia. To od nich często zaczynają się zmiany – te małe, osobiste, i te, które z czasem potrafią poruszyć całe społeczności. Podczas tegorocznej edycji Pomorskiego Forum Animacji Społecznej i Kulturalnej przyglądaliśmy się marzeniom z różnych perspektyw. 12 września spotkaliśmy się w Konsulacie Kultury w Gdyni, żeby rozmawiać, wymieniać się doświadczeniami i szukać odpowiedzi na pytanie: jak wspólnie ożywiać marzenia?   

Cieszę się, że spotykamy się dziś w tak dużym gronie, w pięknej różnorodności i wspaniałej energii. Są dziś z nami osoby reprezentujące większość zakątków Pomorza, rozmaite obszary działań i wszystkie sektory – i o to właśnie chodziło! Po raz pierwszy Forum odbywa się poza naszą siedzibą – dzięki gościnności Gdyńskiego Centrum Kultury i partnerstwu Laboratorium Innowacji Społecznych spotykamy się w Gdyni, mieście świętującym stulecie “budowania z marzeń” – konkludowała w trakcie wydarzenia Dorota Sentkowska, jego koordynatorka. Forum Animacji zawsze było i będzie przestrzenią otwartego dialogu, kolektywnego współtworzenia – w tym roku szczególnie mocno wybrzmiewa to dzięki zaangażowaniu wielu podmiotów oraz animatorek i animatorów z całego regionu. Forum samo w sobie stanowi więc wspólną realizację jednego z marzeń Wspólnoty ‘A’ – o autentycznym, bezpretensjonalnym spotkaniu. 

Spójną myślą dzieliła się Dobrosława Korczyńska-Partyka z Laboratorium Innowacji Społecznych: W czasie rozmów na Forum mocno wybrzmiało, że nosimy w sobie zarówno marzenia indywidualne, jak i te dotyczące wspólnoty – i że bardzo często jedne przenikają się z drugimi. Łączy nas potrzeba otwartej, inkluzywnej wspólnoty, opartej na zaufaniu, współpracy i dobrej, pogłębionej rozmowie. W tym sensie Forum było czymś więcej niż tylko okazją do wymiany myśli. Na chwilę samo stało się przestrzenią, o której marzymy – miejscem spotkania, słuchania siebie nawzajem, budowania relacji i snucia wspólnych planów.”

Zaczęliśmy od oddechu

Zanim rozpoczęła się część merytoryczna, można było trochę zwolnić. Na zielonym patio Konsulatu Kultury odbyły się zajęcia „Energia sprawczości – techniki oddechowe i Qi Gong + witalny koktajl” prowadzone przez Lesława Dobruckiego z Fundacji Tilo. Był ruch, oddech i chwila odprężenia przed intensywnym dniem.

Potrzebujemy liderów i liderek, którzy wierzą w utopię i marzenia. Myślę, że dzisiejsze Forum jest fenomenalnym przykładem takiego podejścia. Ta sala jest pełna lokalnych liderek i liderów, animatorek i animatorów, którzy wierzą w marzenia i chcą je ożywiać – zmieniać lokalne społeczności i przestrzenie, w których działają. To bardzo potrzebna przestrzeń dla osób działających w obszarze animacji społecznej i kulturalnej na Pomorzu. Widzę tu mnóstwo emocji, kreatywności i energii – w Gdyni, mieście zbudowanym z marzeń. – mówił Damian Domański – dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Tczewie i prowadzący wydarzenie.

Agnieszka Baranowska, Członkini Samorządu Województwa Pomorskiego podkreśliła, że Każda prawdziwa zmiana zaczyna się właśnie od tego, że ktoś potrafi zobaczyć świat takim, jakim mógłby być, a potem znajduje w sobie odwagę, żeby zacząć go zmieniać. I kiedy myślę o Państwa pracy, animatorów społecznych i animatorów kultury, mam poczucie, że dokładnie od tego ona się zaczyna. Od człowieka, który patrzy na miejsce, w którym od dawna się nic nie dzieje i myśli: „A gdybyśmy zrobili tutaj coś razem?” – 

Myślę, że ważne jest jednak nie tylko samo marzenie, ale przede wszystkim pomysł, człowiek, który chce go zrealizować, i grupa ludzi, która mówi: zróbmy to razem. Jestem przekonany, że po tegorocznym Forum takich inicjatyw pojawi się jeszcze więcej. – dodał Mariusz Bzdęga – Dyrektor ds. Kultury i Aktywności Mieszkańców Miasta Gdyni

Marzenie to poważna sprawa!

Beata Bochińska z Fundacji Bochińskich w swoim wystąpieniu sygnalizowała, żeby nie podcinać skrzydeł marzycielom i nie przekreślać ich pomysłów tylko dlatego, że na początku trudno zobaczyć, w jaki sposób można je zrealizować. Podkreślała, że nie wszystkie marzenia mają „wyrysowaną” drogę. Czasem nie ma ich jeszcze na mapie, nie wiadomo, dokąd dokładnie prowadzą i co wydarzy się w międzyczasie. Mimo że nie ma pewności, czy się uda, warto próbować i sprawdzać – bo żeby kiedyś spełnić marzenie, najpierw trzeba umieć je sobie wyobrazić i zobaczyć coś tam, gdzie jeszcze niczego nie ma.

Duże marzenia spełnia się razem 

Podczas dyskusji międzysektorowej „Wspólnota ‘A’ w budowie: marzenie o synergii”, prowadzonej przez Damiana Domańskiego, przy jednym stole spotkali się Mariusz Bzdęga, Anna Łukowska ze Stowarzyszenia na Rzecz Aktywizacji Społecznej „Bombonierka” oraz Alicja Skonieczna z Gdańskiej Fundacji Rozwoju Gospodarczego. Prelegenci rozmawiali o tym, co dzieje się, kiedy samorząd, NGO i biznes przestają działać obok siebie, a zaczynają współpracować; jak również o wspólnych celach, barierach i różnych perspektywach.

Jak zauważyła Anna Łukowska, duże marzenia łatwiej realizować razem – potrzebujemy do tego współpracy i języka, którym wszyscy potrafimy się porozumieć: To bardzo ciekawe miejsce, w którym można skonfrontować swój pomysł z rzeczywistością – sprawdzić, jak daleko możemy się posunąć, jakie możliwości oferują samorząd i biznes i czy uda nam się spotkać w połowie drogi. To także przestrzeń do rozmowy o tym, co jeszcze trzeba zmienić i naprawić, żeby realizować swoje wielkie cele i marzenia. Warto je dopasowywać do rzeczywistości, ale przede wszystkim – nadal marzyć.  

Jak podkreślił moderator dyskusji, Damian Domański, paneliści zaproponowali, aby wzór na synergię potraktować jak równanie, w którym kluczowe składniki to komunikacja, zaufanie i wspólny cel, a dodatkową wartością czas, który pozwala te elementy realnie budować: Jeśli choć jedna z tych zmiennych spadnie do zera, synergia przestaje być możliwa. Dopiero ich iloraz, wzmocniony sumą czasu, tworzy przestrzeń, w której współpraca naprawdę zaczyna działać.

Marzenia poszły w świat

Kolejna część Forum odbywała się równolegle w kilku przestrzeniach. Małgorzata Mnich-Kamińska z Nadbałtyckiego Centrum Kultury zaprosiła na zielarski spacer po modernistycznej Gdyni. „Marzenia zakorzenione” były okazją nie tylko do poznania właściwości mijanych na co dzień roślin, ale też do zwolnienia i spojrzenia na dobrze znaną przestrzeń z nowej perspektywy. Marzenia można było również przełożyć na konkretne kroki podczas warsztatu Oli Karowskiej „Marzenia w działaniu: Dragon Dreaming”, rozwijającej Pomorskie Praktyki Kultury. Z kolei „Od marzeń do zmiany” Moniki Listwoń z Laboratorium Innowacji Społecznych i Filipa Śmigielskiego z Miasta Gdyni było przestrzenią dialogu publicznego opartego na uważnym słuchaniu i szacunku dla różnych perspektyw. W trakcie spotkania „Ko-kreacja wymarzonej oferty społeczno-kulturalnej” Magda Żółkiewicz z Laboratorium Innowacji Społecznych zaprosiła do przyglądania się zmianom, trendom i potrzebom lokalnych społeczności. Nie zabrakło również speed friendingu animacyjnego prowadzonego przez Mateusza Platę, który pomógł uczestniczkom i uczestnikom nawiązać nowe kontakty i poszukać wspólnych ścieżek działania. Swoją przestrzeń na Forum miał również „Koncert w ciemności” Marcina Steczkowskiego. Uczestniczki i uczestnicy zanurzyli się w muzyce, na chwilę rezygnując z patrzenia i skupiając się na dźwiękach oraz pozostałych zmysłach. Była to okazja do doświadczenia muzyki w zupełnie inny sposób – bardziej uważnie i bez wizualnych rozproszeń.

To, co nas łączy, to marzenia

Popołudniowa rozmowa „To, co nas łączy, to marzenia”, moderowana przez Olę Karowską, zgromadziła Alicję Jelińską z gdańskiego Grid Arthub, Marcina Karwowskiego z Biblioteki Publicznej Kokoszkowy oraz Margarettę Mielewczyk z Ośrodka Kultury i Sportu w Żukowie. Prelegenci rozmawiali o marzeniach, które potrafią łączyć ludzi i stawać się początkiem większych działań, oraz o dostrzeganiu nowych możliwości przez liderki i liderów społeczności lokalnych. Rozmowa o marzeniach szybko wyszła poza scenę – zachęciła publiczność do dzielenia się własnymi spostrzeżeniami, potrzebami i tym, o czym sami marzą. Padło wiele ważnych słów dla animacji społeczno-kulturalnej. Kto wie – może właśnie te wypowiedziane na głos marzenia staną się początkiem kolejnych działań i inspiracją do następnego Forum – podsumowuje Karowska 

Bardzo lubię być na Pomorskim Forum Animacji Społecznej i Kulturalnej, bo łączy ono dwa światy – NGO i kultury, które są również moimi światami. Spotykamy się tutaj i okazuje się, że mamy naprawdę wiele wspólnych tematów. Jeśli chodzi o marzenia – myślę, że nikt tak jak kultura i organizacje społeczne nie potrafi ich ożywiać. Wspólnie marzymy o tym, co mogłoby być lepsze – Marcin Karwowski.

Równolegle odbyła się wizyta studyjna w Stowarzyszeniu Halo Kultura w Hali Targowej w Gdyni, podczas której Magdalena Błeńska i Cyprian Ożóg Orzegowski opowiedzieli licznej grupie animatorek i animatorów z regionu o historii gdyńskiej inicjatywy oraz o artystkach i artystach korzystających z udostępnionych tam przestrzeni.

Głowa w chmurach, nogi na ziemi

Na zakończenie Forum odbył się panel praktyków „Głowa w chmurach, nogi na ziemi – o marzeniach i zderzeniach w animacji (bez lukru)”.

Margaretta Mielewczyk przedstawiła inicjatywę, która połączyła historię Żukowa, nowe technologie i różne pokolenia. Agata Grabowska z Fundacji OTOczenie mówiła o projekcie ŁĄCZNIK i o tym, jak architektura może wspierać animację społeczną. Magdalena Błeńska z Otwartej Pracowni „Ślad” podzieliła się doświadczeniami związanymi z projektem “Malort” w szkole i poszukiwaniem innego podejścia do edukacji. Cyprian Ożóg Orzegowski zabrał nas, tym razem opowieścią, do Hali Targowej, opowiadając o sztuce i wspólnej przestrzeni gdyńskich marzycieli. O marzeniach i działaniach animacyjnych na Biskupiej Górce opowiadał z humorem i refleksją Krystian Błaszczyk. Na sam koniec przyszedł czas na praktyczną dawkę wiedzy – doświadczeniami z wdrażania modelu “Patronatu Społecznego” podzieliły się Daria Balabai z Fundacji RC i Dobrosława Korczyńska-Partyka z Laboratorium Innowacji Społecznych.

Gdy spotkają się marzyciele

Forum jest fantastyczne, bo można spotkać tu innych marzycieli – osoby, które podobnie jak my chcą tworzyć, wymyślać i wychodzić poza utarte ramy. Można zobaczyć, że warto marzyć i warto wspierać tych, którzy mają odwagę coś tworzyć. Najbardziej cenię tę atmosferę, w której można poczuć, że jest się częścią czegoś większego, wspólnego i naprawdę wyjątkowego – uczestniczka Forum, Olga Ciszewska z Klub Cafe Albert.

PFASiK 2026 zostawił po sobie sporo inspiracji i jedno ważne przypomnienie: marzenia nie są przeciwieństwem działania. Czasem są jego początkiem.

Życzymy spełnienia wszystkim marzycielkom i marzycielom, którzy nadal mają głowę trochę w chmurach, ale jednocześnie mocno stąpają po ziemi.

Do zobaczenia przy kolejnych marzeniach, które warto ożywiać! 

Organizator: Fundacja RC
Współorganizator: Gdyńskie Centrum Kultury
Partner merytoryczny: Laboratorium Innowacji Społecznych
Partnerzy: Biblioteka Gdynia, Gdańskie Autobusy i Tramwaje, Muzeum Emigracji w Gdyni, Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku, Pomorska Sieć Centrów Organizacji Pozarządowych, Stowarzyszenie Halo Kultura
Patronaty Honorowe: Prezydent Miasta Gdyni – Aleksandra Kosiorek, Prezydentka Sopotu – Magdalena Czarzyńska-Jachim, Prezydentka Miasta Gdańsk – Aleksandra Dulkiewicz, Obszar Metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot
Patronaty medialne: Trojmiasto.pl i Magazyn Pomost

Dofinansowanie: VI Pomorskie Forum Animacji Społecznej i Kulturalnej dofinansowano ze środków Województwa Pomorskiego oraz ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

Wydarzenie przygotowali:
Koordynacja: Dorota Sentkowska
Komunikacja z uczestnikami i organizacja: Martyna Tymrowska 
Kontakt z partnerami i organizacja: Krystian Błaszczyk i Joanna Radek
Wsparcie merytoryczne: Dobrosława Korczyńska-Partyka i zespół Laboratorium Innowacji Społecznych
Wsparcie realizacyjne: Monika Rucińska i Zofia Zelez-Richert oraz zespół Konsulatu Kultury
Wsparcie organizacyjne: Daria Balabai, Artur Brzozowski, Amelia Kamińska, Justyna Mirska, Ola Tyszecka, Julia Winiewska oraz zespół i wolontariusze Fundacji RC 
Prowadzenie: Damian Domański 
Współtworzenie programu (pomysły, realizacja, udział): Daria Balabai, Krystian Błaszczyk, Magdalena Błeńska, Beata Bochińska, Mariusz Bzdęga, Lesław Dobrucki, Damian Domański, Agata Grabowska, Alicja Jelińska, Ola Karowska, Marcin Karwowski, Dobrosława Korczyńska-Partyka, Monika Listwoń, Anna Łukowska, Margaretta Mielewczyk, Małgorzata Mnich-Kamińska, Cyprian Ożóg Orzegowski, Mateusz Plata, Alicja Skonieczna, Marcin Steczkowski, Filip Śmigielski, Magdalena Żółkiewicz 
Komunikacja i promocja: Karolina Kordowska, Klara Mirecka oraz Kreatywny Dział PR Fundacji RC
Identyfikacja wizualna i projekty graficzne: Adrianna Wałdoch 
Social media: Karolina Kordowska, Klara Mirecka
Rejestracja fotograficzna i wideo: Po Prostu Studio