Zmiany klimatyczne przestały być jedynie teorią ekspertów i dramatycznymi nagłówkami. Ich skutki odczuwamy na co dzień – szczególnie w regionie Morza Bałtyckiego. Silniejsze sztormy, coraz cieplejsze zimy, zagrożona bioróżnorodność i nieprzewidywalna pogoda wpływają na życie lokalnych społeczności, które od pokoleń żyją w rytmie morza. Jednak, choć nie jesteśmy w stanie zatrzymać klimatycznych procesów w miejscu, nie pozostajemy wobec nich bezsilni. W erze cyfryzacji pojawiają się nowe narzędzia, dzięki którym możemy lepiej zarządzać zmianami, a tym samym zwiększać odporność naszego regionu.
Jako organizacja pozarządowa działająca w regionie Pomorza od ponad 20 lat, BISER (Bałtycki Instytut Spraw Europejskich i Regionalnych) dobrze rozumie te wyzwania – i właśnie dlatego uczestniczy w międzynarodowym projekcie DigiClimAct, który łączy troskę o klimat z możliwościami cyfrowego świata.
NGO w centrum zmiany
Dla organizacji takich jak BISER projekt DigiClimAct to coś więcej niż kolejna inicjatywa współpracy międzynarodowej. To konkretna szansa na realne zaangażowanie społeczności lokalnych w proces adaptacji do zmian klimatycznych. NGO mają tu do odegrania kluczową rolę – są pomostem między instytucjami a obywatelami, łącznikiem między wiedzą ekspercką a codziennym życiem mieszkańców.
Wraz z partnerami – Wydziałem Architektury Politechniki Gdańskiej (liderem projektu), szwedzką organizacją IM Swedish Development Partner oraz Lighthouse Hub z Litwy – tworzymy rozwiązania, które nie tylko brzmią dobrze na papierze, ale realnie odpowiadają na potrzeby ludzi. DigiClimAct to dowód na to, że działając wspólnie – ponad granicami i sektorami – możemy projektować przyszłość odporną na kryzysy klimatyczne.
Klimat potrzebuje działania – nie tylko strategii
Morze Bałtyckie to jedno z najbardziej wrażliwych ekologicznie mórz świata. Przez swoje zamknięte położenie i intensywną eksploatację – od transportu po rybołówstwo – wyjątkowo silnie odczuwa skutki zmian klimatu. Na poziomie polityk europejskich region ten uznany jest za priorytetowy w ramach Europejskiego Zielonego Ładu i Strategii UE dla Regionu Morza Bałtyckiego (EUSBSR).
DigiClimAct wpisuje się w te założenia, ale nie zatrzymuje się na poziomie strategii – skupia się na działaniu, edukacji i zaangażowaniu mieszkańców. Projekt ma charakter praktyczny i lokalny, choć wykorzystuje technologie z pogranicza nauki i nowoczesnego designu. Wierzymy, że to właśnie oddolne podejście pozwoli na trwałe i skuteczne zmiany.
Cyfrowe narzędzia w służbie lokalnych społeczności
Dla wielu osób technologia to wciąż coś odległego, luksus dla nielicznych. W DigiClimAct staramy się to zmieniać. Naszym celem nie jest cyfryzacja dla cyfryzacji, lecz cyfryzacja jako narzędzie do wzmocnienia odporności społecznej na zmiany klimatyczne.
W projekcie rozwijane są narzędzia takie jak:
- wizualizacje danych klimatycznych,
- interaktywne aplikacje edukacyjne,
- symulacje w wirtualnej rzeczywistości (VR).
Dzięki nim mieszkańcy – młodzież, urzędnicy, seniorzy, liderzy społeczni – mogą „zajrzeć w przyszłość”, zobaczyć możliwe scenariusze zmian i zrozumieć, jak ich codzienne decyzje wpływają na lokalny ekosystem. Takie doświadczenia są angażujące emocjonalnie, a przez to skuteczne w budowaniu postaw proklimatycznych.
Lokalność to siła, nie ograniczenie
Jednym z największych atutów DigiClimAct jest zaangażowanie lokalnych społeczności. Współtworzymy rozwiązania z tymi, którzy będą z nich korzystać. Odbywają się warsztaty, konsultacje i działania pilotażowe w trzech krajach – Polsce, Litwie i Szwecji. Dzięki temu powstają narzędzia dopasowane do lokalnych realiów – kulturowych, technologicznych i środowiskowych.
Z perspektywy BISER-u to kluczowy element projektu. Od lat pracujemy z samorządami, organizacjami obywatelskimi i mieszkańcami Pomorza, pokazując, że transformacja ekologiczna zaczyna się od współpracy i dialogu. DigiClimAct wzmacnia ten przekaz – i dostarcza nam nowe środki, by jeszcze lepiej go realizować.
Cyfrowy obywatel = obywatel aktywny
Jednym z fundamentów projektu jest wzmacnianie kompetencji cyfrowych w społeczeństwie – szczególnie w kontekście działań klimatycznych. To nie tylko umiejętność obsługi aplikacji, ale przede wszystkim świadome korzystanie z danych, narzędzi i przestrzeni do współdecydowania.
W ramach projektu uczestnicy uczą się m.in.:
- jak korzystać z otwartych danych środowiskowych,
- jak modelować ryzyka klimatyczne w swojej gminie,
- jak brać udział w cyfrowych konsultacjach społecznych,
- jak wspierać lokalne strategie adaptacyjne.
To właśnie tutaj NGO takie jak BISER odgrywają ogromną rolę – jako edukatorzy, facylitatorzy i organizatorzy przestrzeni do działania. Pokazujemy, że nowe technologie mogą być dostępne, zrozumiałe i pomocne – również dla tych, którzy wcześniej z nich nie korzystali.
Przyszłość (nie tylko cyfrowa) zależy od nas
Projekt DigiClimAct nie rozwiąże wszystkich problemów klimatycznych. Ale pokazuje, jak możemy zacząć działać – skutecznie, lokalnie, wspólnie. Dla BISER-u to szansa na pokazanie, że organizacje pozarządowe mają do odegrania kluczową rolę w tworzeniu zrównoważonej przyszłości: jako partnerzy, rzecznicy i liderzy zmiany.
Technologia to tylko narzędzie. Prawdziwą siłą są ludzie – ich wiedza, zaangażowanie i gotowość do działania. Naszym zadaniem jako NGO jest wspierać te procesy, dostarczać wiedzę, tworzyć przestrzenie współpracy. DigiClimAct daje nam taką możliwość.
Bałtyk się zmienia – i my też musimy. Ale nie jesteśmy w tym sami. Wierzymy, że dzięki współpracy, odwadze i otwartości na nowe narzędzia, możemy sprawić, że region Morza Bałtyckiego stanie się silniejszy, bardziej odporny i lepiej przygotowany na przyszłość.
