SMUTNA HISTORIA, KTÓRA NIESTETY SIĘ WYDARZYŁA…
Dwóch 10-letnich przyjaciół Staś i Franek spędzało swoje letnie wakacje w okolicach niedużego jeziora. Pewnego upalnego dnia chłopcy sami, bez opieki dorosłych, wyruszyli nad wodę. Gdy już byli na miejscu, Franek postanowił schłodzić się w jeziorze. Nie było to kąpielisko. Nie było to miejsce sprawdzone. Obaj chłopcy nie potrafili pływać.
W pewnym momencie Franek nieoczekiwanie stracił grunt pod nogami, zaczął się topić. Staś, który stał na brzegu i widział, że Franek zaczął machać rękoma i znika pod wodą… zastygł. Nie wiedział, co miał zrobić. Bał się kontaktu z wodą. W pobliżu nie było nikogo. Ta historia nie kończy się pozytywnie. Franka nie udało się uratować. Nie udało się też zapobiec traumie, z jaką żył Staś przez następne lata.
Choć to było gorzkie doświadczenie, poprowadziło Staszka w jego przyszłość. Z czasem poznał zasady bezpiecznego korzystania z akwenów. Nauczył się pływać. Dowiedział się o sposobach pomocy tonącej osobie i jak w takiej sytuacji zadbać o własne bezpieczeństwo. Dowiedział się też wiele więcej na temat ratownictwa wodnego.
Pamiętając o swoim przyjacielu, zdobywając wiedzę, zrozumiał, że budowanie świadomości społecznej w temacie bezpieczeństwa nad wodą jest koniecznością.
W rezultacie Staś postanowił zostać ratownikiem medycznym i wodnym, aby móc profesjonalnie pomagać tym, którzy tego potrzebują.
Co by było, gdyby chłopcy wcześniej:
- poznali zasady bezpiecznego korzystania z akwenów,
- mieli możliwość nauczenia się pływać,
- dowiedzieli się o sposobach udzielania pomocy tonącej osobie i o zadbaniu o własne bezpieczeństwo,
- dowiedzieli się, że tonącemu można rzucić coś, czego mógłby się złapać, aby mógł się uratować?
Wówczas nie byłoby tej historii…
RZUĆ KOŁO RATUNKOWE DLA KAŻDEGO STASIA I FRANKA
Gdańskie Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe wie, jak to zrobić. W ramach AKADEMII Wodnej prowadzi edukację wodną, która dąży do łączenia pokoleń i budowania kapitału społecznego wokół upowszechniania nauki i doskonalenia pływania z wykorzystaniem podstawowych technik ratowniczych oraz doskonalenia umiejętności zachowań w sytuacjach zagrażających zdrowiu i życiu.
Na problem, jaki stanowią utonięcia, wskazują statystyki podawane przez Komendę Główną Policji. W latach 1998-2024 w Polsce utonęło 14827 osób, w tym 88% to mężczyźni. Co czwarty przypadek dotyczył osoby będącej pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających. W samym 2024 roku takich ofiar było 89. W 2025 do 23 lipca było ich 104.
Utonięcia to problem na skalę światową. Z tego powodu w 2021 roku na 75 sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ przyjęta została Rezolucja ONZ w sprawie zapobiegania utonięciom, w której dzień 25 lipca każdego roku został ustanowiony Światowym Dniem Zapobiegania Utonięciom.
KRÓTKI PORADNIK TEORETYCZNY
Jak rozpoznać osobę tonącą?
Tonący walczy o oddech, walczy o życie, pionizuje ciało, zadziera głowę do góry, wykonuje rękami ruch przypominający wspinaczkę, ma szklisty wzrok lub przymknięte oczy. Proces tonięcia zazwyczaj nie przekracza 3-5 minut.
Jak pomagać osobie tonącej?
Pomagajmy umiejętnie, pamiętając przede wszystkim o swoim bezpieczeństwie, aby nasza pomoc mogła być skuteczna.
W ratownictwie wodnym stosujemy zasadę 5D:
- Dowołaj — wsparcie werbalne — nawiąż kontakt, okaż wsparcie, krzycz, co robić tak, aby osoba tonąca mogła sama dopłynąć do brzegu, np. “połóż się na plecach i płyń w kierunku brzegu”;
- Dosięgnij — podaj tonącemu żerdź, kij lub jakikolwiek przedmiot, którego mógłby się złapać, przyciągnij tonącego do brzegu, pomostu;
- Dorzuć — rzuć poszkodowanemu rzutkę ratunkową, koło ratunkowe lub jakikolwiek inny przedmiot z linką o dużej wyporności (np. materac, koło dmuchane) i przyciągnij tonącego;
- Dowiosłuj — jeżeli odległość jest duża — dopłyń, jak najszybciej do poszkodowanego łodzią wiosłową bądź inną jednostką pływającą;
- Dopłyń wpław — podaj osobie tonącej przedmiot ratowniczy, nie podawaj własnej ręki.
Jak pomagamy sobie, gdy:
- Zaczynamy tonąć — układamy się w pozycji poziomej, poruszamy się powoli, nie panikujemy, chwytamy się przedmiotu, który pozwoli nam się utrzymać na powierzchni;
- Wciąga nas wir — staramy się odbić od dna, a na powierzchni przyjąć poziomą pozycję ciała, odpływamy jak najdalej od niebezpiecznego miejsca;
- Wpłyniemy w wodorosty — unikamy nerwowych ruchów, wolnymi, spokojnymi ruchami uwalniamy się z wodorostów, przyjmujemy pozycję poziomą i powoli zmierzamy do brzegu.
Warto wspomnieć, jakie są najczęstsze przyczyny wypadków:
- brawura,
- przecenianie własnych możliwości,
- brak umiejętności pływackich, a także brak umiejętności bądź doświadczenia przy korzystaniu ze sprzętu pływającego,
- spożycie alkoholu podczas przebywania nad wodą,
- skoki do wody, gdzie nie znamy dna.
Główne zasady bezpieczeństwa:
- wybieramy kąpieliska strzeżone, wykonujemy polecenia ratowników, gdy jest flaga sygnałowa — biała kąpiel jest dozwolona, flaga czerwona mówi o zakazie kąpieli, a brak flagi, to brak ratownika (jest to kąpielisko niestrzeżone),
- dzieci nad wodą powinny przebywać pod opieką dorosłych,
- wchodzimy do wody, stopniowo się schładzając, aby nie doznać szoku termicznego,
- nie wchodzimy do wody bezpośrednio po posiłku,
- nie spożywamy alkoholu ani innych środków o podobnym działaniu, będąc nad wodą,
- nie skaczemy do wody w miejscach, gdzie nie znamy dna lub gdzie obowiązuje zakaz,
- w przypadku zmiany pogody kierujemy się do brzegu, aby zapobiec nieszczęściu,
- uprawiając sporty wodne, zakładamy kamizelki asekuracyjne,
- nie należy kąpać się przy falochronach, przy zaporach wodnych i mostach, w stawach hodowlanych i basenach przeciwpowodziowych,
- w wodach otwartych pływamy z boją ratowniczą (tzw. pamelką),
- na SUP-ach – zakładamy kamizelkę, zakładamy linkę mocującą, sprawdzamy pogodę, informujemy, dokąd płyniemy (ile czasu chcemy spędzić w wodzie), zabieramy ze sobą naładowany telefon w wodoszczelnym opakowaniu.
Każde kąpielisko ma swój regulamin. Zanim wejdziemy, należy się z nim zapoznać.
Oznaczenia stref pływania, jakie występują na kąpieliskach strzeżonych bądź kąpieliskach okazjonalnie wyznaczonych do kąpieli:
- białe boje — brodzik
- czerwone boje — miejsce dla osób nieumiejących pływać
- między czerwonymi i żółtymi bojami miejsce dla osób umiejących pływać
Numery alarmowe nad wodą:
- 601 100 100
- numery alarmowe dedykowane do danego terenu, gdzie działają podmioty ratownicze odpowiedzialne za bezpieczeństwo na wybranym akwenie.
Źródła:
- https://statystyka.policja.pl/st/wybrane-statystyki/utoniecia
- https://www.ciekawestatystyki.pl/2021/07/statystyki-utoniec.html
- “Bezpieczeństwo nad wodą”, Nowa Era przy współpracy stowarzyszenia PODWODNIK Szkoła Ratownictwa, Sportów Wodnych i Obronnych, https://www.youtube.com/watch?v=pjvuHoGzNm4
Tytuł inspirowany cytatem Romualda Wołodźko, współzałożyciela Gdańskiego WOPR, ikony ratownictwa wodnego województwa pomorskiego, wielkiego społecznika, starszego ratownika WOPR, instruktora pływania
